آینده معمای استقلال کردی؛ بازیگران، موضوع ها و استراتژی ها

کتاب تازه انتشارات افق آینده پژوهی با عنوان «آینده معمای استقلال کردی؛ بازیگران، موضوع ها و استراتژی ها» به قلم دکتر علی رضا خسروی و دکتر علی اکبر اسدی منتشر شد.

اختصاصی/ افق آینده پژوهی راهبردی – مؤسسه افق آینده پژوهی راهبردی در فروردین ماه ۱۳۹۷، اقدام به انتشار کتاب تازه ای در زمینه آینده پژوهی با عنوان «آینده معمای استقلال کردی؛ بازیگران، موضوع ها و استراتژی ها» نموده است.

عنوان: آینده معمای استقلال کردی؛ بازیگران، موضوع ها و استراتژی ها

مؤلفان: دکتر علی رضا خسروی و دکتر علی اکبر اسدی

ناشر: مؤسسه افق آینده­ پژوهی راهبردی

نوبت چاپ: اول/ فروردین ماه ۱۳۹۷

بها: ۳۰۰ هزار ریال

کتاب تازه انتشارات افق آینده پژوهی با عنوان «آینده معمای استقلال کردی؛ بازیگران، موضوع ها و استراتژی ها» به قلم دکتر علی رضا خسروی و دکتر علی اکبر اسدی منتشر شد.

به زعم مؤلفان، «در میان حوزه‌های مختلفِ مورد توجه در منطقه غرب‌آسیا، حوزه عراق را می‌توان جزء معدود حوزه‌هایی دانست که از هر دو منظر «امنیتی- ژئوپلیتیک» و «هویتی- ایدئولوژیک» برای قدرت های اصلی منطقه شامل: ترکیه، عربستان سعودی و به طور خاص جمهوری اسلامی ایران اهمیت ویژه ای دارد. نزدیکی جغرافیایی و مرز مشترک طولانی بین ایران و عراق، در کنار پیوندهای قومی و مذهبی بین مردم ایران و عراق به‌ویژه در میان شیعیان و کردهای عراق و ایرانی‌ها، نشان گر اهمیت هم‌زمان مؤلفه‌های ژئوپلیتیک و هویتیِ حوزه عراق برای جمهوری اسلامی ایران است که موجب شکل گیری وابستگی متقابل امنیتی میان دو کشور شده است».

سقوط حکومت بعثی و  فروپاشی نهادهای سیاسی و امنیتی دوره صدام و خلاً قدرت، حضور نظامی امریکا در عراق و رقابت های منطقه ای، ایجاد نظام سیاسی فدرال- دموکراتیک در عراق، شکل‌گیری گروه‌های تروریستی و گسترش ناامنی، تسلط سریع داعش بر بخش‌های گسترده‌ای از عراق و تبدیل‌شدن آن به تهدیدی حیاتی برای عراق از سال ٢٠١۴ و  شکل‌گیری اعتراض‌های مردمی در خصوص وضعیت اقتصادی و خدماتی دولت از سال ٢٠١۵، از جمله تحولات و رویدادهایی است که در شکل گیری برخی روندهای بنیادین و مستمر در عراق پس از صدام (نظیر روند تضعیف دولت مرکزی و واگرایی درونی این کشور) نقش اساسی داشته اند.

مؤلفان کتاب بر این نکته تأکید دارند که «یکی از مهم ترین مسأله های مستحدثه و از پیامدهای روند مورد اشاره – که البته ریشه های تاریخی و سابقه ای طولانی دارد – احیاء و برجسته شدن مسأله استقلال طلبی کردستان عراق است که در ذیلِ مسأله مهم تری به نام «وحدت سرزمینی عراق»، جزء مسأله های اصلی و تأثیرگذار بر نظم منطقه ای غرب آسیا و امنیت ملی کشورهای پیرامون و از جمله جمهوری اسلامی ایران محسوب می شود. بر این مبنا این پرسش که «عراق به لحاظ وحدت سرزمینی در سال‌های آینده به چه سمت و سویی (وحدت فدرالی، وحدت کنفدرالی، استقلال کردی و تجزیه عراق) حرکت خواهد کرد؟» برای راهبردهای امنیتی کشورهای ذی نفع در این حوزه اهمیت غیرقابل‌انکاری دارد».

فارغ از اهمیت ابعاد تاریخی، هویتی و بسترهای سیاسی، اقتصادی و نظامی- امنیتی مسأله استقلال طلبی کردی در عراق، آن چه که در قالب این کتاب، در کانون توجه نویسندگان قرار داشته و به نوعی آن را از دیگر آثار و پژوهش های انجام شده متمایز می سازد، محوریت مبحث امکان پذیری استقلال کردستان عراق است.

به بیانی دقیق تر، اگرچه پیرامون ریشه های تاریخی، سیاسی، اقتصادی و هویتی مسأله استقلال طلبی، آثار متعددی تولید شده که غالباً با ابتنا و اقتباس از نظریه های جامعه شناختی و مباحث مربوط به تجزیه طلبی سعی در توصیف و تبیین این مسأله داشته اند، اما آن چه که همواره مورد غفلت قرار گرفته، مسأله امکان پذیری تحقق این میل در منطقه مذکور بوده است که برخلاف جهت گیری های علمی و ماهیت سیاسی آثار پیشین، مستلزم نگاه راهبردی و ورود به مبحث مورد نظر از منظر روابط قدرت و نظریه های روابط بین الملل است.

برای این منظور، در این اثر، ضمن اشاره ای گذرا به مباحث نظری مرتبط با مسأله تجزیه طلبی و چرایی ناکارآمدی آن در تحلیل و پیش بینی روند رویدادهای مرتبط با مسأله مذکور، تمرکز اصلی بر اقتباس از رویکرد «بازیگرمحوری» است. در این رویکرد که مستلزم تحلیل ساختاری و پرهیز از نگاه خطی به مسأله مورد پژوهش است، علاوه بر احصاء بازیگران اصلی و تشخیص بازیگران اثرگذار و اثرپذیر در این مسأله، مجموعه ای از متغیرها یا موضوع های چالشی مورد توجه قرار گرفته و با سنجش همگرایی ها و واگرایی های میان بازیگران، آینده این مسأله از منظر امکان پذیری ترسیم می شود.

کتاب حاضر در سه گفتار و ۵ فصل تنظیم شده است. در گفتار یکم (مسأله کردی؛ مفاهیم، چارچوب نظری و روش شناسی)که در قالب دو فصل «بازشناسی مسأله کردی» و «رهیافت های مفهومی و نظری» ارائه شده، ابتدا نکته هایی دقیق و راهبردی در راستای بازشناسی مسأله کردی مطرح شده و سپس در فصل دوم کتاب، مفاهیم و رویکرد نظری تحقیق و روش­شناسی پژوهش مورد اشاره قرار گرفته است.

در گفتار دوم کتاب (بازیگران استقلال کردی) به موضوع بازیگران مؤثر در جریان استقلال طلبی کردی پرداخته شده است. در این راستا ابتدا در فصل سوم با عنوان «بازیگران درونی عراق» به تأثیر متغیرها و بازیگران داخلی عراق بر استقلال طلبی کردهای این کشور اشاره شده و اهداف، منافع و راهبردهای این بازیگران در  این خصوص تبیین شده است؛ بازیگرانی که در سه بخش مجزا (بازیگران کردی، بازیگران شیعی و دولت مرکزی عراق و هم چنین بازیگران اهل سنت) تقسیم­بندی شده اند.

فصل چهارم با عنوان «بازیگران خارجی»  نیز به بررسی و ارزیابی اهداف و منافع و راهبردهای بازیگران خارجی در  قبال استقلال طلبی کردی اختصاص دارد که در آن به نقش و رویکرد بازیگران منطقه ای و قدرت های بین­المللی اشاره شده است.

در گفتار سوم (سنجش امکان پذیری استقلال کردی) با روش «تحلیل ساختاری» به تبیین و بررسی میزان اثرگذاری و اثرپذیری موضوع ها و بازیگران کلیدی در استقلال­طلبی کردی پرداخته شده و میزان همگرایی یا واگرایی بازیگران در قبال راهبردها و چالش های اصلی استقلال طلبی کردی مورد ارزیابی قرار گرفته است.

به زعم مؤلفان، مطالعه اثر پیش رو علاوه بر فواید محتوایی و موضوعی برای خوانندگان علاقه مند  و تحلیلگران این حوزه،  از این منظر که تلاش نموده تا یکی از روش ها و تکنیک های «تحلیل ساختاری» را – به عنوان یکی از روش های اصلی آینده پژوهی- در فرایند تحلیل و رویکرد منتخب به کار گیرد، جنبه آموزشی نیز داشته و می تواند به عنوان یک نمونه عملی در چگونگی کاربست این روش در پژوهش های آینده پژوهانه برای علاقه مندان مورد استفاده قرار گیرد.

مؤلفان این کتاب، دکتر علی رضا خسروی و دکتر علی اکبر اسدی از اعضای هیأت علمی دانشگاه در رشته تخصصی روابط بین الملل و از محققین مسائل نظم منطقه ای غرب آسیا و دارای چندین تألیف پیرامون منطقه کردستان عراق هستند که در این اثر علاوه بر تحلیل موضوعی بسیار مهم و نوین هم چون حرکت های استقلال طلبانه کردی در منطقه غرب آسیا، از نظر روشی هم نوآوری های قابل توجهی را فراهم آورده اند و همین امر هم بر غنای محتوایی اثر افزوده است.

کتاب حاضر را مؤسسه افق آینده پژوهی راهبردی در ادامه سیاست کلان خود «کشف پیش دستانه علایم تغییر، شناسایی و تحلیل روندهای تأثیرگذار و ترسیم صحنه های آینده در حوزه های راهبردی» در ۲۱۰ صفحه و به بهای ۳۰۰ هزار ریال منتشر نموده است.

منبع: افق آینده پژوهی راهبردی

  • برای تهیه این کتاب، می توانید با شماره تلفن های۸۸۸۰۲۳۰۶ و ۸۸۹۰۸۱۱۳ تماس بگیرید.
Print Friendly
لینک خبر : http://www.7sarzamin.ir/?p=16049

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *